Ontvang een gratis set OK-kaarten
Teams: van onschatbare waarde

Als veranderkundigen zijn we continu bezig met de vraag hoe organisaties, teams en mensen in gewenste richting raken. Zo werd ik recent, tijdens een lezing, geïnspireerd door stadsocioloog en wetenschappelijk docent Pedagogiek en Onderwijskunde aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, Iliass El Hadioui.

Ik luister naar zijn verhaal met onze projecten in mijn achterhoofd. Waar zitten de haakjes die voor onze klanten en hun plannen relevant zijn? Eén daarvan is wanneer El Hadioui het belang van sterke, effectief functionerende docententeams benadrukt. Hij stelt dat het hebben van een sterk team veel belangrijker is voor een effectieve schoolcultuur dan een solistisch functionerende steengoede leerkracht. Dát is interessant. Wij merken in de dagelijkse praktijk dat leerkrachten en ook pedagogisch medewerkers zich héél verantwoordelijk voelen voor hun eigen klas/ groep. En dat ze niet altijd zomaar te motiveren zijn om zich bezig te houden met groepsoverstijgende zaken. Hier ligt voor de leidinggevende een belangrijke taak om een sterk team te ontwikkelen.

Spanningsveld van de leerkracht
De ontwikkeling van zo’n sterk team is niet zomaar gerealiseerd. Het vak van de leerkracht doet namelijk een groot beroep op het zelfstandig functioneren in de eigen klas. Dit wordt de beginnende leerkracht met de paplepel in gegoten. Het managen van de eigen klas is al een dagtaak. El Hadioui noemt dit het spanningsveld van de leerkracht; aan de ene kant de grote verantwoordelijkheid voor de eigen klas dragen en aan de andere kant ook een verantwoordelijkheid hebben als lid van het team en de organisatie. El Hadioui benadrukt dat bij de steeds groter wordende diversiteit in het klaslokaal de gezamenlijkheid van het team het verschil kan maken. Juist een sterk team ‘achter de schermen’ zorgt voor het effectief professioneel handelen van de individuele leerkracht en dus voor een effectieve schoolcultuur.

In de praktijk zien we dat juist bij het ontwikkelen van een kindcentrum het vormen van een sterk team van groot belang is. Het sterke wij-zijgevoel dat we regelmatig tegenkomen, zorgt niet voor een doorgaande ontwikkellijn die zo belangrijk is voor kinderen.

Een kindcentrum: Meer dan de som der delen
El Hadioui spreekt van een effectief team wanneer men elkaar motiveert, elkaar feedback geeft en wanneer de leerkrachten elkaar moreel steunen. Daarvoor moet je elkaar ontmoeten. Het is dus van groot belang dat de deuren van het klaslokaal en de groep meer openstaan en dat er ruimte wordt gecreëerd om met elkaar in gesprek te zijn. Bij de vorming van een kindcentrum staat men voor de uitdaging om met elkaar te ontwikkelen om uiteindelijk meer te zijn dan de som der delen.

Weisfelt (2011) beschrijft in zijn boek ‘Geheimen van de groep’ twee belangrijke factoren die een rol spelen om het groepsproces te ontwikkelen; groepscohesie en groepstaak.

Groepscohesie en groepstaak
De samenhang van de groep die ontstaat in de wisselwerking tussen de leden wordt groepscohesie genoemd. Het is het krachtveld dat ervoor zorgt dat teamleden bij de groep willen blijven. Het is nog al een onderschat fenomeen in teamontwikkeling. Veel systemen werken als een ‘sterrenteam’ van een voetbalclub: prima spelers, maar geen samenhang. Het team waar de groepscohesie sterk is, boekt ook met mindere spelers meer succes. De groepstaak is de taak die de groep zich stelt om doelen te realiseren. Wanneer het doel van de groep is vastgesteld, vloeien daar verschillende taken uit voort. Deze taken worden zodanig verdeeld, dat ieder groepslid een taak krijgt die bij zijn kwaliteiten past.

Op het kindcentrum zien we dat er meer aandacht kan worden besteed aan groepscohesie en de groepstaak. Zo valt ons op dat in de waan van de dag en in de ervaren ingewikkeldheid van het organiseren er te weinig momenten zijn dat de teamleden van kinderopvang en onderwijs elkaar ontmoeten. Er is nauwelijks tijd en ruimte om met elkaar stil te staan bij de gezamenlijke taak die zij hebben en om met elkaar af te stemmen wie waar verantwoordelijkheid voor gaat nemen.

Wat te doen?
Voor bestuur en management ligt er een schone taak om tijd en ruimte te organiseren voor teams die werken aan de ontwikkeling van een kindcentrum. Zij moeten elkaar ontmoeten, leren kennen en leren begrijpen. Door het ervaren van een gezamenlijk toekomstperspectief kan de groepscohesie groeien en wordt duidelijk voor welke mooie gezamenlijke taak zij staan.

Daarnaast is er voor veel bestuurders en managers ook werk aan de winkel. Zij hebben in deze een belangrijke voorbeeldfunctie. We zien de meest mooie ambities op papier staan waar de gezamenlijkheid vanaf spat. Maar wees eens eerlijk: hoe zeer is die gezamenlijkheid al zichtbaar en voelbaar voor medewerkers in de praktijk?

 

Kennis en ervaring delen is een manier om van elkaar te leren. Deel deze blog met mensen voor wie deze informatie waardevol is. En laat andere profiteren van jouw kennis en ervaringen door ze hieronder te delen.

Bestel de GRATIS OK-KAARTEN om met je medewerkers/collega’s in gesprek te raken en te leren van en met elkaar en ontvang iedere maand de blog van Onderwijs & Ko in je mailbox.

Reageer

Uw e-mailadres zal niet worden gepubliceerd. Alle velden met * zijn verplicht