Ontvang een gratis set OK-kaarten
Vorming IKC vraagt om systemische benadering

De ontwikkeling van integrale kindcentra (IKC) is in volle gang. Dat de transitie van school naar een (integraal) kindcentrum niet eenvoudig is, is inmiddels wel duidelijk.

Kritische geluiden over het onderwijs
Sinds Onderwijs & Ko zich bezig houdt met de ontwikkeling van integrale kindcentra, horen we veel kritische geluiden over de veranderbereidheid en het verandervermogen van het onderwijs in het kader van IKC-vorming. Wat we horen?

  • ‘Het onderwijs is vastgeroest en teveel naar binnen gericht.’
  • ‘Ze stellen zich autoritair op ten opzichte van hun samenwerkingspartners zoals de kinderopvang.’
  • ‘Het onderwijs staat niet of nauwelijks open voor adviezen van buitenaf.’
  • ‘Ze denken onvoldoende in mogelijkheden.’

En zo kunnen we nog wel even doorgaan. Interessant genoeg is dat deze geluiden niet alleen van buiten het onderwijs komen. Ook vanuit het werkveld zelf horen we deze kritische noten.

Wat is er aan de hand?
Hoe kan het dat buitenstaanders en ook de mensen uit het onderwijs zelf ervaren dat het onderwijssysteem niet makkelijk te veranderen is? Er zijn meerdere redenen te bedenken.

  • Het verandervermogen van individuele medewerkers is mogelijk beperkt;
  • Aan de bestuurstafel wordt de verkeerde veranderstrategie gekozen;
  • De noodzaak voor verandering wordt niet gevoeld;
  • Het onderwijs houdt zich door de wet- en regelgeving in een strak keurslijf;
  • Er komt nog weinig vernieuwing vanuit de opleidingen.

Wij denken dat dit allemaal aan de hand is. En er is meer. Verwachten we van het onderwijs niet een te grote verandering? Mogen we van het onderwijs verwachten dat zij vanuit de huidige situatie zo’n grote transitie maken? Want hoe groot is de kloof nu eigenlijk die zij te overbruggen hebben? Laten we de kloof tussen een reguliere school en een integraal kindcentrum eens nader bekijken.

Verschil tussen een reguliere school en een integraal kindcentrum
In onderstaande tabel zien we de huidige situatie vergeleken met de situatie in het kindcentrum.
schema2
De kloof tussen de huidige en gewenste situatie is behoorlijk. Een kloof die niet zomaar te dichten is. Het huidige onderwijssysteem is totaal anders ingericht. Als je naar de tabel kijkt dan wordt duidelijk dat de ontwikkeling van een school naar een IKC geen kwestie is van het doorvoeren van enkele veranderingen, maar dat er sprake is van een totale paradigmashift.

Het geheel is groter dan de som der delen
Een nieuw onderwijssysteem kunnen we niet inrichten door alle delen afzonderlijk te bekijken, te veranderen en aan elkaar te plakken. En dat is wat er nu juist vaak in de praktijk gebeurt. Er wordt bijvoorbeeld besloten dat er meer samengewerkt moet gaan worden met de pedagogische medewerkers zonder iets aan het systeem te veranderen. Zo blijven leerkrachten hun eigen klasruimte houden en worden materialen afzonderlijk van elkaar aangeschaft. En de verantwoordelijkheid voor de kinderen is geen gezamenlijke verantwoordelijkheid, maar switcht de hele dag door tussen leerkrachten, pedagogisch medewerkers en overblijfkrachten. De verandering doorvoeren in het bestaande systeem werkt niet.

Systemische aanpak
Wij pleiten voor een systemische aanpak, waarbij we kijken naar het hele systeem en hoe de losse onderdelen zich tot elkaar verhouden. Dus niet; wat is er nodig om een onderdeel te veranderen? Maar wat is er nodig om het systeem in beweging te zetten? Wat is er nodig om de kanteling te maken? Wij denken dat het vooral gaat om radicale innovatie en sterk leiderschap.

Wil je meer weten over radicale innovatie en sterk leiderschap bij IKC-ontwikkeling, hou onze volgende blog in de gaten.

 

1 Reactie

  • Iris Nouwen Posted februari 13, 2017 7:05 pm

    Fijn dat dit artikel ook de overblijfkrachten benoemd. Als bekende met deze doelgroep zie ik kleine verbetering in de samenwerking tussen onderwijs en “overblijf”. Ook als deze Tussenschoolse opvang ( overblijf) georganiseerd is door een KO. Jammer alleen dat er vaak met bv nieuwbouw geen rekening is gehouden om grote groepen kinderen de lunch te laten gebruiken buiten hun eigen klaslokaal. De Tussenschoolse opvang valt vaak letterlijke tussen wal en schip en wordt niet gezien als serieuze partner. Ik zou graag deze doelgroep willen vertegenwoordigen als TSO specialist en redactielid http://www.overblijf-magazine.nl

Reageer

Uw e-mailadres zal niet worden gepubliceerd. Alle velden met * zijn verplicht